{"id":1519,"date":"2019-11-25T07:20:34","date_gmt":"2019-11-25T06:20:34","guid":{"rendered":"http:\/\/romanarmy.eu\/?p=1519"},"modified":"2019-11-25T07:38:57","modified_gmt":"2019-11-25T06:38:57","slug":"santa-baia-soandres-a-laracha-de-castro-a-campamento-romano","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/2019\/11\/25\/santa-baia-soandres-a-laracha-de-castro-a-campamento-romano\/","title":{"rendered":"Santa Baia (Soandres, A Laracha): de castro a campamento romano"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/romanarmy.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/baia_1.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Un dos campamentos m\u00e1is singulares publicados no noso artigo <em>The reassessment of the Roman military presence in Galicia and Northern Portugal through digital tools: archaeological diversity and historical problems<\/em> (<a href=\"http:\/\/romanarmy.eu\/2019\/10\/21\/el-analisis-de-22-nuevos-sitios-arqueologicos-provoca-una-transformacion-radical-de-la-vision-de-la-conquista-romana-del-noroeste\/\">aqu\u00ed podes consultar toda a informaci\u00f3n<\/a>) \u00e9 o de Santa Baia (Soandres, A Laracha, A Coru\u00f1a). Tr\u00e1tase do recinto fortificado romano ubicado m\u00e1is ao norte da actual Galicia, no territorio ocupado por un dos pobos galaicos m\u00e1is mencionados polas fontes cl\u00e1sicas: os \u00e1rtabros. Local\u00edzase, ademais, non moi lonxe da antiga <em>Brigantium<\/em>.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/romanarmy.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/baia_4.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><small>Fonte: Peralta Labrador, E., &#038; Camino Mayor, J. (2015). <em>Conclusiones sobre las Guerras \u00c1stur-C\u00e1ntabras<\/em>. In J. Camino Mayor, E. Peralta Labrador &#038; J. F. Torres-Mart\u00ednez (Eds.), Las Guerras Astur-C\u00e1ntabras (pp. 345-375). Gij\u00f3n: KRK Ediciones.<\/small><\/p>\n<p>Santa Baia \u00e9 un caso especial porque prantexa interesantes cuesti\u00f3ns ao redor da relaci\u00f3n entre campamentos romanos e castros ind\u00edxenas. No contexto das guerras c\u00e1ntabras temos varios exemplos de castros reocupados por tropas romanas, como poden ser os de Monte Bernorio e La Loma (Palencia), as\u00ed como Santa Marina ou La Espina del G\u00e1llego (Cantabria). Nas Illas Brit\u00e1nicas tam\u00e9n hai varios exemplos moi co\u00f1ecidos, como poden ser Hod Hill en Dorset, ou Brandon Hill, preto de Gales.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/romanarmy.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Hod_Hill4B_Roman_Fort.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<small><em>Campamento de Hod Hill, na zona alta do castro. Fonte: <a href=\"http:\/\/www.castlesfortsbattles.co.uk\/south_west\/hod_hill.html\">Castlesfortsbattles.co.uk<\/a><\/em><\/small><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/romanarmy.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/baia_3.png\" alt=\"\" \/><br \/>\n<small><em>Monte Bernorio. Foto: Google Earth<\/em><\/small><\/p>\n<p>Pero en todos estes casos, \u00e9 o campamento romano o que se sit\u00faa no interior do castro, tipicamente na zona m\u00e1is elevada e doada de defender. As dimensi\u00f3ns permiten situar aqu\u00ed pequenas guarnici\u00f3ns que constr\u00faen defensas adicionais, conformando un <em>castellum<\/em> moi vinculado ao control do territorio circundante. Non \u00e9 doado saber que sucedeu coa poboaci\u00f3n ind\u00edxena que habitaba nestes castros no momento da construci\u00f3n das defensas romanas, a\u00ednda que no caso de Monte Bernorio ou da Espina del Gallego, por exemplo, docum\u00e9ntanse episodios de asedio e destruci\u00f3n dos castros -en particular das d\u00faas defensas- previos \u00e1 construci\u00f3n da fortificaci\u00f3n romana.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/romanarmy.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/Fig_3.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Pero o caso de Santa Baia \u00e9 distinto. Porque se nos anteriores o <em>castellum<\/em> sit\u00faase no interior do castro, no caso de Santa Baia, o campamento sobarda os l\u00edmites do castro e a fortificaci\u00f3n ind\u00edxena queda no interior do campamento. Santa Baia, adem\u00e1is, non pode ser considerado unicamente un <em>castellum<\/em> para un pequeno continxente. As s\u00faas dimensi\u00f3ns, superiores \u00e1s cinco hect\u00e1reas e cunha estimaci\u00f3n de ocupaci\u00f3n entre 2500 e 3650 soldados, conforme explicamos no artigo, sit\u00faano nun rango intermedio dentro das dimensi\u00f3ns dos campamentos que localizamos no Noroeste. Unha hip\u00f3tese derivada do noso reco\u00f1ecemento <em>in situ<\/em> do xacemento pasa porque o castro xa estivera abandonado no momento da chegada do ex\u00e9rcito romano, sendo fundado e habitado na primeira Idade do Ferro. Por\u00e9n, ser\u00e1n precisos ulteriores estudos para ter claro se os dous recintos coexistiron de alg\u00fan xeito, ou se simplemente se sucederon no tempo. O que se trata \u00e9 dun caso estremadamente estra\u00f1o: no \u00e1mbito europeo occidental polo momento \u00e9 o \u00fanico que co\u00f1ecemos.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/romanarmy.eu\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/baia_2.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Do que non cabe ningunha d\u00fabida \u00e9 de que o campamento se atopa nunha localizaci\u00f3n de singular valor. O outeiro \u00e9 doado de defender e se atopa nun importante n\u00f3 de comunicaci\u00f3ns que \u00e9 l\u00edmite entre terreos de monte alto (Monte Xalo) e os vales prelitorais.<\/p>\n<p>Pero en Santa Baia tam\u00e9n se conservou unha intrigante tradici\u00f3n oral. Recollimos dos veci\u00f1os a historia de que, como o \u00e9 habitual, o castro estaba habituado polos mouros. Pero os veci\u00f1os se esforzaron en precisar que nunha zona xusto embaixo do castro, ao noroeste, tam\u00e9n habitara outra xente. Segundo as s\u00faas palabras, nesa zona &#8220;acamparan os fenicios&#8221;. A zona indicada polas fontes coincide coa parte do recinto que reune mellores condici\u00f3ns para o acampamento de tropas.<\/p>\n<p>Este \u00e9 un exemplo de algunhas abraiantes historias de tradici\u00f3n oral que parecen recoller a memoria dun acampamento de escasa duraci\u00f3n establecido hai dous mil anos por un continxente militar. Non \u00e9 o \u00fanico caso en Galicia. No futuro faremos algunha publicaci\u00f3n en relaci\u00f3n a esta sorprendente memoria tradicional.<\/p>\n<p>Neste v\u00eddeo podes ver unha visualizaci\u00f3n do modelo dixital do terreo e do campamento:<\/p>\n<p><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/lSmSIi7opJw\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un dos campamentos m\u00e1is singulares publicados no noso artigo The reassessment of the Roman military presence in Galicia and Northern <a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/2019\/11\/25\/santa-baia-soandres-a-laracha-de-castro-a-campamento-romano\/\">Continue Reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1544,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historias","no-read-more-tag","no-sticky","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"gl","enabled_languages":["es","gl","as","pt","en"],"languages":{"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"as":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1519"}],"version-history":[{"count":19,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1542,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1519\/revisions\/1542"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1544"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/romanarmy.eu\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}