Día 5. As outras derrotas

Desde Teverga a subida á nosa zona de estudo está entre hora e hora e media, dependendo das condicións climáticas. Unha hora a tumbos pola serra da Mesa dan para moito. Os membros do equipo van observando unha paisaxe que conta moito máis que unha conquista romana.

“Miramos e pensamos que nós estamos a estudar un período histórico moi concreto. A guerra de conquista e ocupación provocou un cambio tremendo neste territorio, unha ruptura coas paisaxes das comunidades castrexas”, sinala David González. “Pero ás veces non somos conscientes doutros acontecementos que tamén xeran enormes rupturas”.


Venta de Piedra Xueves

Porque a sensación do equipo é de atravesar unha paisaxe agonizante, unha paisaxe que desaparece. Percorremos no 4×4 enormes extensións de pasteiros. E aquí e alá recoñecen ruínas que falan doutros procesos culturais, dunha gandeiría que se abandona e se transforma. “Poderiamos facer retroceder ata o Neolítico a paisaxe de aproveitamento gandeiro, e os primeiros grupos de pastores, pero agora mesmo está a desaparecer”, explica David González.

“Só unha pequena parte dos materiais que recuperamos nos campamentos son romanos”, sinala Andrés Menéndez, porque estamos a ver territorios que foron continuamente reocupados, e non só por conflitos bélicos posteriores. “Cravos de ferraduras, ferraduras, cencerros, tesoiras de esquilar”, enumera Menéndez. E ten sentido, porque as paisaxes vanse superpoñendo no tempo. “Só en Cueiru, aos pés do campamento, hai máis de vinte cabanas no chan”. Ese lugar foi un espazo central durante séculos para as comunidades que vivían ao redor da serra da Mesa, que cara ao final do verán organizaban alí unha gran romaría á que acudía xente de todas as aldeas.

Ata o punto de que durante a charla que romanarmy.eu deu o sábado pola noite aos veciños de Teverga, un deles preguntou se as lexións escollían como campamentos espazos simbólicos importantes para os indíxenas. José Manuel Costa encolleuse de ombreiros e respondeu: “é a pregunta do millón. Non se pode pechar nada. É moi posible que haxa motivos sobre todo militares, pero sabemos que os romanos con frecuencia tentan apropiarse da simboloxía anterior como unha maneira de integrala”. O veciño estaba a lembrar a importancia simbólica da romaría de Cueiru. É posible que nunca saibamos cales foron todos os criterios do mando romano para asentarse en Cueiru, pero quizais esa centralidade que fai que nel celébrese unha romaría compartida por todos teña algo que ver coa elección, de forma directa ou de forma indirecta.

“Nós estamos a estudar un proceso de cambio cultural pero en realidade, aquí arriba, agora mesmo está a suceder outro”, apunta David González. Ese cambio é unha derrota: a do vello sistema gandeiro da Asturias tradicional.

Leave a Comment

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *


*