No podemos parar en estos tiempos de confinamiento. Para romanarmy.eu, es hora de trabajo, de escritura, de revisión de materiales y datos. Pero también queremos aprovechar para compartir, a partir de charlas básicas de quince minutos, cómo trabajamos. Cada miércoles, a partir de las 09.30 horas, os presentaremos una pequeña charla de un máximo de quince minutos en la que los diferentes miembros del colectivo os presentamos nuestros métodos de trabajo. En esta primera sesión, el arqueólogo Jesús García, del Instituto de Arqueología de Mérida, nos enseña cómo se emplea la fotografía aérea en arqueología.
Dlaczego warto spróbować hazardu online w Polsce?
Hazard w Polsce od dawna cieszy się dużą popularnością. Gracze mają do wyboru szeroką gamę gier kasynowych, takich jak automaty, ruletka, blackjack czy poker. Wraz z rozwojem technologii coraz więcej osób przenosi się do kasyn online, gdzie mogą grać z dowolnego miejsca na świecie. Kasyna online stały się dostępne dla każdego, kto posiada komputer, tablet lub smartfon z dostępem do internetu. To oznacza, że rozrywka, która kiedyś wymagała wycieczki do stacjonarnego kasyna, jest teraz na wyciągnięcie ręki. Co więcej, rozwój technologii pozwala na korzystanie z zaawansowanych funkcji, takich jak gry z krupierem na żywo czy mobilne aplikacje, które czynią rozgrywkę jeszcze bardziej ekscytującą. W tym artykule przyjrzymy się różnym aspektom hazardu online oraz korzyściom, jakie oferują kasyna internetowe.
Zalety kasyn online
Kasyna online oferują wygodę i szeroki wybór gier. Gracze mogą grać w swoje ulubione gry bez wychodzenia z domu, o dowolnej porze dnia i nocy. Dzięki licznym bonusom, takim jak darmowe spiny czy bonusy powitalne, gracze mogą rozpocząć grę z większym budżetem. Co więcej, kasyna online umożliwiają grę za prawdziwe pieniądze oraz w wersjach demo, co pozwala na przetestowanie gier bez ryzyka. Dodatkowym atutem jest różnorodność ofert promocyjnych, które pozwalają maksymalnie wykorzystać potencjał gier online.
Kasyna online z Neteller
Wybierając kasyno online, warto zwrócić uwagę na dostępne metody płatności. Jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest Neteller – szybka i bezpieczna metoda płatności elektronicznych. Serwis https://casinotop.pl/kasyno-neteller/ dostarcza szczegółowe recenzje kasyn, które akceptują Neteller jako opcję płatności. To doskonała opcja dla osób, które cenią sobie prostotę i anonimowość podczas dokonywania wpłat i wypłat. Neteller zapewnia szybkie transakcje oraz wysoki poziom zabezpieczeń, co sprawia, że jest preferowanym wyborem dla wielu graczy na całym świecie. Dzięki tej metodzie płatności można zminimalizować ryzyko związane z udostępnianiem danych bankowych, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa finansowego.
Popularne gry kasynowe
W kasynach online każdy znajdzie coś dla siebie. Automaty to najczęściej wybierane gry ze względu na ich prostotę oraz duże możliwości wygranych. Dla miłośników klasyki idealnym wyborem będzie ruletka, gdzie gracze mogą obstawiać na liczby, kolory lub zakresy liczb. Blackjack z kolei przyciąga osoby, które lubią strategiczne myślenie, podczas gdy poker zapewnia emocje oraz możliwość rywalizacji z innymi graczami. Wiele kasyn oferuje także gry z krupierem na żywo, co dodaje rozgrywce realizmu. Ponadto, kasyna stale wprowadzają nowe tytuły i innowacyjne funkcje, takie jak progresywne jackpoty, które mogą zmienić życie gracza jednym obrotem.
Bezpieczeństwo i odpowiedzialna gra
Gra w kasynach online powinna być przede wszystkim rozrywką. Ważne jest, aby wybierać legalne i licencjonowane platformy, które zapewniają uczciwe warunki gry oraz odpowiedni poziom zabezpieczeń. Strona casinotop.pl może pomóc w wyborze zaufanych kasyn, oferując rzetelne recenzje i porównania. Należy pamiętać o odpowiedzialnej grze, ustalać limity wydatków i unikać ryzykownego zachowania. Hazard powinien być traktowany jako forma zabawy, a nie sposób na zarabianie pieniędzy. Odpowiedzialne podejście do gry pozwoli uniknąć problemów finansowych i osobistych.
Rola technologii w rozwoju kasyn online
Nie można zapominać o roli technologii w sukcesie kasyn online. Innowacyjne rozwiązania, takie jak wirtualna rzeczywistość (VR) czy rozszerzona rzeczywistość (AR), oferują nowe doznania i sprawiają, że rozgrywka staje się jeszcze bardziej ekscytująca. Ponadto, rozwój aplikacji mobilnych umożliwia grę w dowolnym miejscu, co jest ogromnym atutem dla osób prowadzących dynamiczny styl życia. Dzięki nowoczesnym algorytmom gry są bardziej interaktywne i dostosowane do preferencji gracza, co zwiększa satysfakcję z rozrywki.
Podsumowanie
Kasyna online to świetna alternatywa dla tradycyjnych kasyn stacjonarnych. Oferują one szeroką gamę gier, wygodę oraz atrakcyjne bonusy. Wybór odpowiedniego kasyna i metody płatności, takiej jak Neteller, ma kluczowe znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa gry. Serwis casinotop.pl stanowi cenne źródło informacji dla osób, które chcą rozpocząć przygodę z kasynami online lub znaleźć najlepsze miejsce do gry. Pamiętaj jednak, aby grać odpowiedzialnie i zawsze stawiać rozrywkę na pierwszym miejscu.
Arcos de Valdevez valoriza o Alto da Pedrada

O Município de Arcos de Valdevez aprovou uma intervenção arqueológica no recinto fortificado do Alto da Pedrada, o que permitirá conhecer mais detalhes sobre o que é um dos acampamentos romanos melhor conservados do Noroeste Peninsular. O sítio do Alto da Pedrada foi localizado por romanarmy.eu a partir da análise digital da zona graças aos dados LiDAR cedidos pela Comunidade Intermunicipal do Alto Minho (CIM Alto Minho).

Localização das portas em clavícula no Alto da Pedrada. Fonte dados LiDAR: CIM Alto Minho.
O acampamento romano do Alto da Pedrada encontra-se situado num sítio espectacular da Serra do Soajo, a 1416 metros de altitude, em pleno Parque Nacional da Peneda-Gerês. As especiais condições de isolamento do sítio arqueológico, longe das estradas e dos núcleos de povoamento da zona, facilitaram a preservação de boa parte do recinto fortificado e mesmo de três das suas características portas em clavícula. O seu paralelo mais próximo no Noroeste Peninsular é o acampamento romano de Penedo dos Lobos, em Manzaneda (Ourense) investigado por romanarmy.eu no Verão de 2018. O recinto, de pequenas dimensões (1,5 hectares) está delimitado por uma muralla de pedra com cerca de dois metros de largura conservada em três dos lados e adapta-se à topografia local.

Precisamente um dos aspectos mais chamativos do recinto do Alto da Pedrada é que essa muralha foi construída a partir da abundante pedra existente no outeiro. Nas fotografías aéreas, como é possível ver, aprecia-se o “negativo” das zonas onde se retirou o material pétreo, imediato ao lugar de construção da muralha. Desta forma, os militares construíram a muralha com relativo pouco esforço e ao mesmo tempo fizeram mais regular e transitável um caminho de ronda pela parte interior da muralha.

A campanha, que se levará a cabo neste ano de 2020 com o apoio do Município de Arcos de Valdevez, permitirá conhecer mais sobre a presença do exército romano na antiga Gallaecia e converter-se-à no primeiro acampamento romano a ser intervencionado arqueologicamente no Norte de Portugal, um território no que até agora a informação sobre a presença de contingentes militares romanos era relativamente limitada. É parte do projecto de investigação Finisterrae financiado no marco do programa de investigação e inovação Horizonte 2020 da União Europeia através de uma Marie Skłodowska-Curie Individual Fellowhisp (grant ID 794048) que o arqueólogo da Universidade de Exeter João Fonte, membro de romanarmy.eu, está levando a cabo para comprender as transformações na paisagem e na sociedade no Norte de Portugal entre o final da Idade do Ferro e os inícios da romanização. O Município de Arcos de Valdevez confia em que “esta intervenção contribuirá para a posterior valorização desta importante estação arqueológica do nosso concelho, e, ao mesmo tempo para a dinamização cultural e turística de Arcos de Valdevez”.
Santa Baia (Soandres, A Laracha): de castro a campamento romano

Uno de los campamentos más singulares publicados en nuestro artículo The reassessment of the Roman military presence in Galicia and Northern Portugal through digital tools: archaeological diversity and historical problems (aquí puedes consultar toda la información) es el de Santa Baia (Soandres, A Laracha, A Coruña). Se trata del recinto fortificado romano ubicado más al norte de la actual Galicia, en el territorio ocupado por uno de los pueblos galaicos más mencionados por las fuentes clásicas: los ártabros. Se localiza, además, no muy lejos de la antigua Brigantium.

Fuente: Peralta Labrador, E., & Camino Mayor, J. (2015). Conclusiones sobre las Guerras Ástur-Cántabras. In J. Camino Mayor, E. Peralta Labrador & J. F. Torres-Martínez (Eds.), Las Guerras Astur-Cántabras (pp. 345-375). Gijón: KRK Ediciones.
Santa Baia es un caso especial porque plantea interesantes cuestiones alrededor de la relación entre campamentos romanos y castros indígenas. En el contexto de las guerras cántabras tenemos varios ejemplos de castros reocupados por tropas romanas, como pueden ser Monte Bernorio y La Loma (Palencia), así como Santa Marina y la Espina del Gállego (Cantabria). En las Islas Británicas también hay varios ejemplos muy conocidos, como pueden ser Hod Hill en Dorset, o Brandon Hill, cerca de Gales.

Campamento de Hod Hill, en la zona alta del castro. Fonte: Castlesfortsbattles.co.uk

Monte Bernorio. Foto: Google Earth
Pero en todos estos casos es el campamento romano el que se sitúa en el interior del castro, típicamente en la zona más elevada y fácil de defender. Las dimensiones permiten situar aquí pequeñas guarniciones que construyen defensas adicionales, conformando un castellum muy vinculado al control del territorio circundante. No es sencillo saber qué sucedió con la población indígena que habitaba en estos castros en el momento de la construción de las defensas romanas, si bien en Monte Bernorio ou La Espina del Gallego, por exemplo, se documentan episodios de asedio y destrución de los castros -en particular de sus defensas- previos a la construción de la fortificación romana.

Pero el caso de Santa Baia es distinto. Porque si en los anteriores el castellum se sitúa en el interior del castro, en el caso de Santa Baia el campamento desborda sus límites y es la fortificación indígena la que queda en el interior del campamento. Santa Baia, además, no puede ser considerado únicamente un castellum para un pequeño contingente. Sus dimensiones, superiores a las cinco hectáreas y con una estimación de ocupación entre 2500 y 3650 soldados, según explicamos en el artículo, lo sitúan en un rango intermedio dentro de las dimensiones de los campamentos que localizamos en el Noroeste. Una hipótesis derivada de nuestro reconocimiento in situ del yacimiento pasa porque el castro ya estuviese abandonado en el momento de la llegada del ejército romano, siendo fundado y habitado en la primera Edad del Hierro. Sin mebargo, serán precisos ulteriores estudios para tener claro si los dos recintos coexistieron de algún modo o si simplemente se sucedieron en el tempo. En cualquier caso, es un caso extremadamente extraño: en el ámbito europeo occidental por el momento es el único que conocemos.

De lo que no cabe ninguna duda es de que el campamento se encuentra en una localización de singular valor. El alto es fácil de defender y se encuentra en un importante nudo de comunicaciones una área de monte alto (Monte Xalo) y los valles prelitorales. Pero en Santa Baia también se conservó una intrigante tradición oral. Recogimos de los vecinos la historia de que, como o es habitual, el castro estaba habituado por los moros. Pero los vecinos se esforzaron en precisar que en una zona justo bajo el castro, al noroeste, habían habitado otras gentes. De acuerdo con sus palabras, en esa zona “acamparan os fenicios” (“habían acampado los fenicios”). La zona indicada por las fuentes coincide con la parte del recinto que reúne mejores condiciones para para la acampada de tropas.
Este es un ejemplo de algunas de las sorprendentes historias de tradición oral que parecen recoger la memoria de un campamento de escasa duración establecido hace dos mil años por un contingente militar. Non es un caso único en Galicia. En el futuro haremos alguna publicación en relación con esta sorprendete memoria tradicional.
En este vídeo podéis ver una visualización del modelo digital del terreno e do campamento:
A análise de 22 novos sítios arqueológicos arqueológicos provoca uma transformação radical da visão da conquista romana do Noroeste Peninsular

Modelo 3D a partir de dados LIDAR com a localização do acampamento romano de Santa Baia (A Laracha, A Coruña). Infográfico: José Manuel Costa. Fonte dos dados LiDAR: IGN-PNOA.
O exército romano teve uma presença muito mais destacada, diversificada e prolongada no Noroeste da Península Ibérica do que se sabia até agora. 22 novos sítios militares romanos, alguns inéditos, revelam uma grande dispersão de contingentes militares por todo o território e, acima de tudo, uma grande diversidade de operações e missões que podiam ir desde ações de combate, reconhecimento territorial ou controlo policial.
Esta é a nova visão dos primeiros contactos militares de Roma com o Noroeste Peninsular argumentada no artigo “The reassessment of the Roman military presence in Galicia and Northern Portugal through digital tools: archaeological diversity and historical problems”, que acaba de ser publicado no número 19 (número 3) da publicação científica de referência Mediterranean Archaeology and Archaeometry por parte de três investigadores do colectivo romanarmy. “A investigação permitiu-nos mapear uma série de evidências que ressoam fortemente num território anteriormente silencioso”, assinalam os investigadores José Manuel Costa (USC), João Fonte (Universidade de Exeter, Instituto de Ciencias do Patrimonio) e Manuel Gago (USC). Para eles, a análise do novo conjunto de dados “abre as portas a uma transformação radical das narrativas históricas tradicionais relativas à conquista e integração destes territórios por Roma”.
Até há pouco, a Galiza, o Ocidente das Astúrias e o Norte de Portugal consideravam-se palcos marginais da conquista romana da Península Ibérica. A investigação, fruto da combinação de diferentes técnicas de prospecção e análise arqueológica realizadas nos últimos cinco anos, oferece uma nova e radicalmente diferente visão, com 22 sítios militares romanos distribuídos por diferentes áreas do Noroeste Peninsular. Analisando parâmetros de distribuição, assentamento no território e a sua morfologia, os investigadores tentaram compreender a lógica que seguem estes destacamentos militares.
Neste link, você pode acessar os resumos executivos do artigo em galego, português e castelhano.
Dos nuevas publicaciones para reivindicar el papel de la arqueología y de las sociedades indígenas en la investigación sobre la conquista del Noroeste ibérico

Poblado castreño de Castello en Berducedo (Ayande, Asturias).
¡Empieza la vendimia académica de romanarmy.eu! Estrenamos septiembre con dos publicaciones sobre nuestro trabajo. Los dos tienen puntos en común que defendemos desde el colectivo romanarmy: la importancia de la arqueología para entender los procesos de conquista del noroeste peninsular, relativizando el papel de las fuentes históricas romanas y permitiéndonos ver más allá de su relato de los hechos, muy condicionado por las motivaciones y los intereses sociopolíticos de la época. La segunda idea es que no podemos estudiar el ejército romano o el proceso de conquista sin tener en cuenta a la población indígena, que debemos integrar en nuestros relatos científicos, yendo más allá de concebirla como un actor mudo de los hechos.
En el primero de los textos, “La presencia militar romana en el noroeste ibérico hacia el cambio de era: estado actual y retos de futuro”, publicado en el volumen colectivo “Accampamenti, guarnigioni e assedi durante la Seconda Guerra Punica e la conquista romana (secoli III-I a.C.): prospettive archeologiche” y editado en Roma, hacemos un estado de la cuestión sobre la investigación a la altura de 2017, cuando presentamos este trabajo en una reunión científica en la capital italiana, y llamamos la atención sobre la necesidad de combinar el descubrimiento de nuevos yacimientos (muy acelerado en los últimos años) con un análisis reposado e integral de todos los nuevos datos de los que disponemos.

Fotografía aérea del Cerro de Castarreño, vista desde el noroeste. Julio de 2012. Foto: J. García Sánchez
El segundo, que ya está disponible en línea, aborda nuestros trabajos arqueológicos en el importante enclave de Sasamón, zona fundamental de las operaciones militares romanas en las Guerras cántabras. Nos detenemos en el castro del Cerro de Castarreño (Olmillos de Sasamón), y las discusiones historiográficas alrededor de su identificación como la ciudad de Segisama de las fuentes clásicas. También exploramos el papel del Cerro en la construcción del paisaje histórico de la zona y presentamos lso resultados de nuestras intervencinoes en el yacimiento.
ACCEDE A LAS PUBLICACIONES
González Álvarez, David; Costa-García, José Manuel; Menéndez Blanco, Andrés; Fonte, João; Álvarez Martínez, Valentín; Blanco-Rotea, Rebeca y Gago Mariño, Manuel (2019): La presencia militar romana en el noroeste ibérico hacia el cambio de era: estado actual y retos de futuro. En: Vallori Márquez, Bartomeu; Rueda Galán, Carmen y Bellón Ruiz, Juan Pedro (eds.), Accampamenti, guarnigioni e assedi durante la Seconda Guerra Punica e la conquista romana (secoli III-I a.C.): prospettive archeologiche. Roma: Edizioni Quasar di Severino Tognon, 127-138.
Consultar la referencia:
https://www.edizioniquasar.it/sku.php?id_libro=2395
García Sánchez, J. y Costa-García, J. M. (2019) El oppidum del Cerro de Castarreño, Olmillos de Sasamón. Historiografía y arqueología de un hábitat fortificado de la segunda Edad del Hierro. Boletín de la Institución Fernán González, 258 (2019/1), pp. 9-45.
Desde el Día Internacional de la Mujer y la Niña en la Ciencia. Un Proyecto audiovisual que reflexiona sobre la invisibilidad de la mujer en la Arqueología del Conflicto
El sociólogo Zygmunt Bauman acuñó, entre otros, el término de modernidad líquida. Suele ser complejo definir lo que hacemos, y más encuadrarlo en etiquetas, pero quiero pensar que al sumar este concepto al de ciencia en abierto, #MeToo, heterodoxia, descentralización, rigor, feminismo, experimentación, innovación, interdisciplinaridad, y tantos otros términos enarbolados en nuestro decálogo, y tantas realidades que se suceden en bucle en la última década, acabaré por encontrar un palabro que defina lo que hago, y lo que hago en este colectivo. Tal vez Bauman ya nos lo dio, y al fin y al cabo sólo hacemos ciencia líquida que intenta colarse por las grietas de la Academia para procurar romper corsés, y sacarnos de la burbuja científica (que cualquier día nos va a explotar en la cara) y el desencanto de la investigación (que nos hace huir hacia otros mundos), en la línea en que Joan Santacana nos comenta en su artículo reciente del Cuaderno Digital de Cultura. Si esa ciencia líquida la ponemos bajo los pies de las mujeres, que el día de hoy nos reivindicamos en Ciencia, en vez de volverse transparente como el agua nos acaba, muchas veces, embarrando en desigualdades y conduciendo a techos de cristal que hay que seguir rompiendo. ¿Qué hago aquí? Al final sólo procurar divertirme en lo diferente y seguir intentando no ponerme el corsé, que aprieta (y te puede llevar a precipitarte por el acantilado).
Y después de la conquista ¿qué?

Roma no vino aquí a nada. Detrás de la conquista hay unos intereses que mueven al naciente Imperio a desplegar todas sus fuerzas sobre un pequeño rincón en los confines occidentales de Europa. Entre esos objetivos estaban los abundantes yacimientos de oro del Noroeste ibérico, especialmente ricos en zonas como la comarca leonesa de Cabreira. Con el fin de estudiar el impacto de la conquista y las profundas transformaciones que la siguen, el pasado mes de agosto nuestros compañeros Andrés Menéndez, Valentín Álvarez y David González excavaron en el poblado fortificado de El Castru (La Cuesta, León).
La intensísima actividad minera de este territorio en los siglos I y II d.C., con complejos productivos tan notables como los de las faldas del Teleno, implicó unos cambios radicales en los poblados preexistentes y la fundación de otros asentamientos nuevos. El importante recinto fortificado de El Castru no fue ajeno a ello, a la vista de las abundantísimas escorias de hierro localizadas en su entorno. Por esta razón fue escogido para abrir un sondeo valorativo que pudiera dar pistas acerca de su potencial arqueológico, que se mostró impresionante. Hasta el momento, la breve campaña realizada este verano permitió sacar a la luz parte de una estancia que, a juzgar por la gran cantidad y tipología de los materiales encontrados, puede considerarse un almacén de época romana.

La intervención ha sido financiada por el Ayuntamiento de Truchas, la Junta Vecinal de La Cuesta y el Instituto Leonés de Cultura de la Diputación de León. Actualmente los materiales están en proceso de estudio y se está considerando la preparación de nuevas campañas dados los excelentes resultados obtenidos.
Como complemento a la excavación se ha realizado una prospección del territorio que facilitase la contextualización del yacimiento. Esto nos ha permitido localizar e inventariar para su protección un nuevo campamento militar temporal romano en el valle del río Eria.
El campamento romano de Penedo dos Lobos revela la presencia militar romana más antigua documentada en Galicia

As de Augusto acuñado por el legado Publio Carisio (25-22 a.C.) y recuperado en el campamento de Penedo dos Lobos
La intervención en el campamento romano de Penedo dos Lobos (Manzaneda, Ourense) ha permitido descubrir la presencia militar romana más antigua documentada hasta el momento en el territorio de la actual Galicia, y que podría vincularse cronológicamente a la época de las Guerras Cántabro-Ástures. En el transcurso de una campaña arqueológica llevada a cabo por el colectivo romanarmy.eu y dirigida por el investigador del instituto de Ciencias do Patrimonio (Incipit) del CSIC João Fonte fue localizado material militar romano, entre el que se encuentran las características tachuelas de las sandalias romanas (caligae) y monedas acuñadas por Publio Carisio (quien fue legado del primer emperador Octavio Augusto durante las Guerras Cántabro-Astures) entre el 25 y el 22 a.C. para pagar a los legionarios que participaban en las campañas bélicas.
Estos hallazgos sitúan la construcción del campamento romano de Penedo dos Lobos en un horizonte cronológico anterior al cambio de era y posiblemente coetáneo a las Guerras Cántabro-Astures, con las que el Imperio Romano terminó la conquista de Hispania. Se trata de la presencia militar romana más antigua documentada hasta el momento en el territorio de la actual Galicia, y es un hallazgo de gran relevancia histórica para conocer los inicios de la romanización en este territorio. Hasta el momento, numerosos especialistas consideraban que la zona de Galicia había estado al margen del conflicto. Aún que no es posible por el momento determinar cuál era la misión del contingente militar de Penedo dos Lobos, los hallazgos redefinen lo conocido sobre esta época y ayudan a contextualizar una presencia militar romana en este territorio que, a la luz de lo descubierto por el colectivo romanarmy.eu y otros equipos de investigación en los últimos años, es más amplia y diversa de lo conocido hasta el momento.
La campaña arqueológica terminó el pasado sábado y está promovida por el Instituto de Ciencias del Patrimonio (Incipit) del CSIC, el ayuntamiento de Manzaneda, y el Grupo de Investigación Síncrisis del Departamento de Historia de la Universidade de Santiago de Compostela.

Un sitio arqueológico en un estado de conservación excepcional
El campamento romano de Penedo dos Lobos se encuentra muy cerca de la Estación de esquí de Cabeza de Manzaneda y fue tradicionalmente una zona de pastoreo con vegetación que dificultaba si identificación. Su tamaño -2,34 has- lo define como un campamento de reducidas dimensiones con capacidad para acoger hasta mil soldados. Los arqueólogos salientaron el “excelente” estado de conservación de las estructuras defensivas del campamento. De esta forma, Penedo dos Lobos aún conserva las características cuatro puertas que definen los recintos militares romanos, y casi la totalidad del perímetro de la muralla defensiva que, además, de forma muy poco habitual, está construida en piedra.
Penedo dos Lobos fue ocupado durante un periodo corto de tiempo, aún que a la luz del análisis de las evidencias, los especialistas consideran que podría no corresponderse tanto con un campamento de marcha -construido para descansar durante una o dos jornadas- como a un campamento estacional, que sirviese durante un periodo más prolongado de tiempo (semana o incluso un mes) a un contingente militar romano con una misión específica que aún se desconoce.
El campamento fue descubierto por un vecino de la comarca, Rubén F. Lorenzo Pérez, quien comunicó al colectivo romanarmy.eu la existencia de un recinto de alta montaña de peculiares características.
Un patrimonio en amenaza
El colectivo romanarmy.eu comunicou a la Dirección Xeral de Patrimonio de la Xunta de Galicia en febrero de 2017 la existencia del campamento romano. Sin embargo, durante la intervención arqueológica se tuvo conocimiento de que el terreno se encuentra afectado en estos momentos por un plan de repoblación forestal que dañará de manera irreversible este sitio arqueológico de gran relevancia para la historia de Galicia.
Un amplio programa de divulgación
La intervención arqueológica en el Penedo dos Lobos fue retransmitida diariamente a través de Internet por parte del colectivo romanarmy.eu, mediante vídeos en directo y formatos innovadores de comunicación científica. El alcance, sólo a través del perfil de Facebook del colectivo, fue de más de 65.000 persoas a lo largo de toda la semana de intervención arqueológica, en la que el público pudo seguir día a día la evolución de la intervención. Así mismo, se realizaron visitas guiadas al sitio tanto con integrantes de los campamentos juveniles de Cabeza de Manzaneda como abiertas al público general, con numerosa presencia de público.
Penedo dos Lobos: imaxes aéreas

Rematamos a campaña de Penedo dos Lobos e mañá, martes 28 de agosto de 2018, coñeceredes os relevantes resultados desta campaña de prospección arqueolóxica. Pero hoxe queremos presentarvos unhas fotografías aéreas que revelan o magnífico estado de conservación desta estrutura defensiva e habitacional temporal do exército romano.
Queremos agradecer á Brigada do Concello de Manzaneda o seu entusiasta e ilusionado traballo para facer posible estas fotografías que van a se converter en iconas e referentes deste sitio arqueolóxico.




Vista da porta principal no sur do sitio


Vista da porta principal (abaixo) e porta en clavícula este (dereita)

Vista da porta en clavícula este
